Eerst-dan-kaarten: gids voor ouders
Leer eerst-dan-kaarten gebruiken om je kind te helpen bij overgangen, motivatie en dagelijkse routines. Eenvoudig en effectief.
Wat is een eerst-dan-kaart?
Een eerst-dan-kaart toont twee stappen: «Eerst doen we dit → dan doen we dat.» Het is een van de eenvoudigste en meest effectieve hulpmiddelen binnen visuele ondersteuning.
Het principe is eenvoudig: de eerste activiteit is iets wat moet gebeuren, de tweede iets motiverends. «Eerst ruimen we op → dan spelen we.» «Eerst eten we → dan kijken we een film.»
Eerst-dan-kaarten werken op elke leeftijd, maar zijn vooral effectief bij jongere kinderen en bij kinderen die moeite hebben met overgangen.
Wanneer gebruik je eerst-dan?
Overgangen — wanneer het kind van de ene activiteit naar de andere gaat.
Motivatie — wanneer iets moet dat niet leuk is.
Nieuwe situaties — om te laten zien wat er gebeurt en wat daarna komt.
Samenwerking — in plaats van «je moet», laat je zien «eerst dit, dan dat».
Voorbeelden: «Eerst poetsen we tanden, dan lezen we een boek.» «Eerst kleden we ons aan, dan gaan we naar het park.»
Zo doe je het
Kies twee heldere afbeeldingen — één voor «eerst» en één voor «dan». Laat de kaart aan het kind zien en wijs aan: «Kijk, eerst doen we dit, dan doen we dat.»
Laat de afbeelding zichtbaar tijdens de hele activiteit. Als de eerste stap klaar is, wijs je de volgende aan: «Klaar hiermee, nu doen we dat!»
In PicTalk kies je «Eerst-dan» als type bord en je hebt binnen seconden een klare kaart.
Tips om te slagen
Maak het «dan»-deel motiverend. Het hoeft geen beloning te zijn — iets waar het kind naar uitkijkt volstaat.
Wees duidelijk en concreet. «Eerst ruimen we de kamer op» is beter dan «eerst doen we wat moet».
Gebruik dezelfde kaart voor dezelfde situatie totdat het kind het patroon kent.
Geef complimenten als het kind de kaart volgt: «Je hebt het gedaan! Nu komt het leuke deel.»