Zo maak je een dagplanning

Een dagplanning is een visuele weergave van activiteiten in een vaste volgorde. Elke stap wordt weergegeven met een afbeelding en een korte tekst. De planning kan een hele dag tonen, een specifieke routine (zoals de ochtend) of één activiteit opgedeeld in momenten.

Dagplanningen zijn het meest gebruikte en best onderzochte instrument binnen visuele ondersteuning. Ze werken voor alle leeftijden — van peuters tot volwassenen.

Begin met een routine die moeilijk is of waarvoor je vaak moet herinneren. Veelvoorkomende keuzes:

Ochtendroutine — van opstaan tot de deur uit gaan. Avondroutine — van het avondeten tot naar bed. Schooldag — de momenten van de dag op volgorde. Maaltijd — de stappen rond het eten.

Kies één routine tegelijk. Introduceer niet meerdere planningen op hetzelfde moment.

Zet alle momenten van de routine op een rij. Wees concreet — «tanden poetsen» is beter dan «klaarmaken». Mik op 5 tot 8 stappen voor jongere kinderen en tot 12 voor oudere.

Houd rekening met het niveau van het kind. Een kind dat veel ondersteuning nodig heeft, heeft vaak meer en kleinere stappen nodig. Een kind dat delen van de routine al zelf kan, heeft minder stappen nodig.

Tip: loop de routine één keer door en schrijf precies op wat er gebeurt. Je ontdekt vaak stappen waar je niet aan had gedacht.

Gebruik heldere, eenvoudige afbeeldingen in een consistente stijl. Pictogrammen werken voor de meeste kinderen beter dan foto's, omdat ze gestript zijn en het essentiële laten zien.

Elke afbeelding moet duidelijk één stap weergeven. Vermijd afbeeldingen met te veel details of achtergrond.

In PicTalk krijg je toegang tot een bibliotheek met pictogrammen in een rustige, consistente stijl — speciaal ontworpen voor visuele ondersteuning.

Laat de planning aan het kind zien in een rustig moment — niet midden in een stressvolle routine. Loop samen elke stap door en wijs de afbeeldingen aan.

Plaats de planning zichtbaar: aan de muur bij de deur, op de koelkast of in de hand van het kind als app. Laat het kind elke voltooide stap aanwijzen of verplaatsen.

Wees consequent. Gebruik de planning elke dag op hetzelfde tijdstip. Het duurt vaak 1 à 2 weken voor het kind de planning zelfstandig gebruikt.

Te veel stappen — houd het eenvoudig, zeker in het begin.

Te abstract — «lief zijn» werkt niet als stap. Wees concreet.

Planning niet zichtbaar — als het kind de planning niet ziet, kan het er niets mee.

Te snel opgeven — een nieuwe gewoonte opbouwen kost tijd. Geef het minstens twee weken.

Te vaak wijzigen — consistentie is de sleutel. Maak kleine aanpassingen, geen grote herzieningen.